3 . دوشنبه 17 رجب سال 250 ه . ق ، بنا به قول طبرى و ديگران . « 1 » آنچه مسلم است اين است كه تاريخ شهادت يحيى ، همان سال 250 ه . ق و در زمان مستعين عباسى است كه اجماع مورخان اين قول را تأييد مىكند . درباره ماه و روز شهادت نيز اختلاف نظر است . ابن‌خلدون 15 رجب « 2 » ، يعقوبى 17 رجب « 3 » ، طبرى دوشنبه 17 رجب « 4 » و ابوالفداء روز جمعه « 5 » را روز شهادت يحيى دانسته‌اند . نويسنده ، همان روز دوشنبه 17 رجب را تاريخ درست مىداند ؛ زيرا چند تن از مورخان به اين قول تصريح كرده‌اند . از ديگر سو قراين نشان مىدهد كه روز شهادت يحيى ، دوشنبه بوده است . از شواهد استنباط مىشود سال 248 و 249 ه . ق ، تاريخ شروع قيام باشد . طبرى و ديگران نيز مىنويسند : يحيى پس از اسارت و تصرف كوفه با عدل و داد رفتار كرد و بر اهالى آنجا ستم نكرد . از اين رو ، مردم به او علاقه داشتند . بديهى است كه اين علاقه يك روزه به دست نمىآيد و لازمه آن امارت يحيى بر كوفه است .

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 11 ، ص 212 ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 7 ، ص 126 ؛ تاريخ ابن خلدون ، ج 4 ، ص 356 ؛ تاريخ الكوفه ، ص 382 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ، ج 4 ، ص 357 . ( 3 ) . تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ، ص 294 . ( 4 ) . تاريخ الطبرى ، ج 11 ، ص 212 . ( 5 ) . تاريخ أبوالفداء ، ج 2 ، ص 357 .